Chia
sẻ của bạn NTZUNG
“Biết thêm một ngôn ngữ như là có thêm được một linh hồn”
- Charlemagne -
Về mặt trực giác, hầu như ai cũng nhận thấy rằng biết ngoại
ngữ thì có lợi. Tuy nhiên, cũng có những người hoài nghi, cho rằng học ngoại ngữ
có thể gây ra các bất lợi, thà biết tốt một thứ tiếng còn hơi biết tồi hai thứ
tiếng. Họ chỉ ra rằng những người biết hai thứ tiếng thì có vốn từ trong từng
thứ tiếng nhỏ hơn là những người chỉ nói một thứ tiếng. Thậm chí, có những người
còn cho rằng việc học ngoại ngữ có thể dẫn đến tình trạng hỗn độn về tâm lý và
bệnh tâm thần phân liệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại cho thấy, ngay về mặt
trí tuệ và tâm lý, thì những bất lợi của việc học ngoại ngữ rất nhỏ so với những
cái lợi mà nó mang lại.
Cụ thể hơn, việc học ngoại ngữ đem lại những lợi ích nào, đến
mức nào, cho chúng ta? Liệt kê được đầy đủ các cái lợi của ngoại ngữ không phải
dễ và thậm chí có những điểm lợi sẽ khiến chúng ta ngạc nhiên vì không
ngờ đến.
Các ích lợi cho thần kinh và sức khoẻ
- Giúp não phát triển, khoẻ mạnh và thông minh
lên
Người học ngoại ngữ thì các vùng liên quan đến ngôn ngữ ở
não phát triển to lên. Não của những người có nhiều ngôn ngữ được vận động luyện
tập nhiều hơn, do họ chuyển đi chuyển lại liên tục giữa các thứ tiếng và tìm thứ
tiếng thích hợp cho mỗi thời điểm, khiến cho não khoẻ hơn và thông minh lên,
tương tự như là các cơ bắp khi được luyện tập thường xuyên.
Sự thông mình này thể hiện ra các lĩnh vực khác như làm toán, khả năng giải quyết
các vấn đề, v.v.
- Tăng cường trí nhớ
Người thường xuyên dùng hai hay nhiều ngôn ngữ cũng có trí
nhớ hoạt động (working memory, loại trí nhớ trong thời gian ngắn) lớn hơn so với
người chỉ biết một ngôn ngữ, dẫn đến các khả năng đọc tốt hơn, tính nhẩm tốt
hơn, nhớ các danh sách tốt hơn, v.v.
- Tăng khả năng tập trung, quan sát và
multi-tasking
Não của những người biết ngoại ngữ có khả năng tập
trung và hạn chế phân tán tốt hơn là nếu chỉ biết một thứ tiếng. Do phải chuyển đổi giữa các ngôn ngữ nên họ quen hơn với
sự chuyển đổi, và do đó khả năng multi-tasking (đòi hỏi chuyển đổi liên tục giữa
các việc) cũng tốt hơn. Do có
thể tập trung và loại bỏ thông tin nhiễu loạn tốt hơn, nên những người biết nhiều
thứ tiếng cũng có khả năng quan sát thế giới xung quanh tốt hơn, theo một
nghiên cứu của trường ĐH Pompeu Fabra ở Tây Ban Nha.
- Tăng khả năng nghe
Những người học ngoại ngữ thì khả năng nghe và nhận biết các
âm thanh và giọng nói khác nhau cũng tăng lên, bởi não phải làm việc nhiều hơn
để phân biệt các loại âm thanh. Họ cũng dễ phân biệt các thứ tiếng nước ngoài với nhau hơn dù
không hiểu các tiếng đó. Ví dụ một người nói được hai thứ tiếng Tây Ban Nha và
Catalan thì dễ phân biệt tiếng Anh với tiếng Pháp hơn là một người chỉ biết
tiếng Tây Ban Nha.
- Giảm khả năng bị các bệnh thần kinh như mất trí và
Alzheimer’s
Theo một số nghiên cứu y học, tuổi trung bình của những biểu hiện mất trí (dementia) đầu tiên
ở những người chỉ biết nói một thứ tiếng là 71.4 tuổi, còn ở những người nói được
hai thứ tiếng trở lên là 75.5 tuổi, như vậy việc biết ngoại ngữ giúp kéo dài độ
tuổi minh mẫn. Kể cả đối với người đã lớn tuổi, thì việc học thêm ngoại
ngữ cũng không thừa mà giúp tăng sự minh mẫn. Có người ở Việt Nam đi học
tiếng Đức khi tuổi đã ngoài 80, những người không hiểu thì dèm pha là “hâm thế,
học để xuống âm phủ nói chuyện với Marx à”, nhưng người này rất minh mẫn cho đến
tận ngày cuối đời ở tuổi ngoài 90.
Các lợi ích trong cuộc sống và công việc
- Tự tin hơn và quyết định tốt hơn
Một nghiên cứu của trường ĐH Chicago cho thấy những người
nói hai thứ tiếng có khả năng đưa ra các quyết định đúng đắn (rational) hơn là
những người chỉ biết một thứ tiếng. Một nghiên cứu của trường Pennsylvania
State University cho thấy: Trong một công việc thường
ngày như là lái xe ô tô, người biết ngoại ngữ cũng phạm ít lỗi hơn là người
không biết ngoại ngữ.
- Kết bạn quốc tế, đi du lịch nước ngoài, v.v
Biết ngoại ngữ thì sẽ dễ dàng có bạn bè người nước ngoài,
thú vị hơn là nếu chỉ có bạn bè cùng nước. Và khi đi du lịch, nếu biết tiếng
hay có bạn ở nơi đến thì chuyến đi sẽ thuận lợi và hấp dẫn hơn.
Một cách tốt nhất để có được bạn thân người nước ngoài là biết
tiếng mẹ đẻ của họ. Như Nelson Mandela đã từng nói: “Khi anh nói bằng thứ tiếng
người ta hiểu được, thì điều anh nói đi đến được cái đầu của người ta. Khi anh
nói bằng tiếng mẹ đẻ của người ta, thì điều anh nói đi đến được trái tim người
ta“.
- Tăng khả năng giao tiếp
Không những là giao tiếp bằng tiếng nước ngoài, mà khả năng
diễn đạt trình bày trong chính tiếng mẹ đẻ cũng có thể tăng lên, sáng sủa
và dễ hiểu hơn.
- Tăng cơ hội thương mại
Tuy rằng, theo dự đoán, trong mấy chục năm nữa có đến 1/2
dân số thế giới sẽ nói thạo tiếng Anh, và như vậy đi đâu cũng chỉ cần biết tiếng
Anh (dù đó là tiếng mẹ đẻ hay tiếng nước ngoài) là “tồn tại” được, nhưng khi muốn
một người nước nào đó mua đồ của mình thì việc biết tiếng của nước đó vẫn là một
lợi thế lớn. Bởi người ta có thể dùng tiếng Anh trong công việc và giao tiếp,
nhưng khi “hưởng thụ” thì người ta vẫn quen sử dụng thứ tiếng thân thuộc nhất đối
với người ta hơn, thứ tiếng đem lại cảm giác gần gũi hơn. Đối với người
Việt Nam, việc cần biết tiếng Anh là “không thể tránh khỏi” nếu muốn vươn ra thế
giới, nhưng biết thêm một thứ tiếng khác nữa vẫn sẽ đem lại lợi thế rất lớn.
- Đảm bảo cho công việc và tăng thu nhập
Ngày càng có nhiều công việc đòi hỏi phải biết ngoại ngữ,
nên việc biết ngoại ngữ sẽ là một trong các yếu tố nhằm đảm bảo công việc và
tăng thu nhập. Ví dụ như trong khoa học và công nghệ hiện nay, nếu không biết
tiếng Anh thì rất khó làm nghiên cứu, vì phần lớn các tài liệu quan trọng và
các hội thảo quốc tế là bằng tiếng Anh.
Người biết tiếng nước ngoài có
thu nhập trung bình cao hơn là người không biết. Ví dụ, theo một thống kê
của nhà kinh tế học Albert Saiz ở MIT, đối với người Mỹ thì việc biết thêm tiếng
Đức làm tăng thu nhập trung bình lên 3.8%. Sự
chênh lệch đó, nếu tính cả một đời làm việc, lên đến hàng trăm nghìn đô
la một người.
- Khả năng sinh sống ở nước ngoài
Khả năng ra nước ngoài sinh sống của một người trung bình tất
nhiên là thấp thôi. Nhưng việc biết tiếng nước ngoài làm tăng khả năng lựa chọn,
vì sẽ dễ dàng ra nước ngoài sống và thích nghi với cuộc sống ở đó hơn nếu
muốn.
Các lợi ích về văn hoá và xã hội
- Hiểu tốt hơn tiếng mẹ đẻ
Thi hào Goethe có câu phát ngôn nổi tiếng: “Ai không biết gì
về tiếng nước ngoài thì cũng không biết tiếng của chính mình“. (Wer fremde
Sprachen nicht kennt, weiss nichts von seiner eigenen). Học ngoại
ngữ giúp người ta có cái để mà so sánh về từ vựng và ngữ pháp, từ đó hiểu thêm
ngôn ngữ đầu tiên của mình. Ví dụ: ngay trong tiếng Việt, có rất nhiều từ gốc
Hán hay gốc Pháp hay gần đây hơn là nhập khẩu từ tiếng Anh, mà những người
không biết ngoại ngữ sẽ ít nhận ra và do đó có thể sẽ không hiểu thấu nghĩa của
chúng.
- Cửa số mở ra những nền văn hoá mới
Người ta có câu “biết một ngoại ngữ thì trình độ cao lên một
cái đầu” (hay là “như có thêm một cái đầu”). Nếu không biết ngoại ngữ thì cũng
khó tiếp cận các sự tinh tuý của văn hoá của nhân loại ở các nước khác. Bất đồng
ngôn ngữ là một trong các rào cản cho việc giao lưu văn hoá và truyền bá các tiến
bộ (văn hoá, tư tưởng, khoa học, công nghệ, v.v.) từ nước này sang nước
khác.
- Đọc/nghe được bản gốc tiếng nước ngoài.
Người Pháp có câu “traduire, c’est trahir” (dịch tức là “phản
bội”). Một bản dịch dù tốt đến mấy cũng ít nhiều có những chỗ “phản bội” lại nội
dung của bản gốc, vì có nhiều thứ rất khó có thể dịch mà truyền tải đúng được mọi
ý tứ sang một thứ tiếng khác. Hơn nữa, ở Việt Nam, rất nhiều sách tiếng
nước ngoài khi dịch sang tiếng Việt thì sai trầm trọng nhiều chỗ, chất lượng dịch
rất kém, nên nếu chỉ đọc các bản dịch đó thì sẽ bị hiểu sai nhiều điều.
- Có thêm cách nhìn khác về mọi thứ
Bởi vì văn hoá và thế giới quan gắn liền với ngôn ngữ, nên
việc viết thêm một thứ tiếng mới cũng làm tăng cường thế giới quan. Ví dụ, trong tiếng Nhật có hai từ cơ sở khác nhau cho màu xanh thẫm (dark blue) và màu
xanh nhạt (light blue) và do đó người học tiếng Nhật sẽ có được thêm cách
nhìn khác về các màu sắc.
- Giảm thiểu sai lầm, ngộ nhận dẫn đến từ việc không hiểu
tiếng
Trong quan hệ quốc tế, việc có thể hiểu một cách chính xác
các ý của nhau là rất quan trọng. Người ta nói rằng quả bom nguyên tử thứ
hai ném xuống Nhật Bản là do một lỗi dịch sai khiến Mỹ hiểu nhầm ý nói của Nhật.
Không biết điều đó có thật hay không, nhưng chắc chắn rằng nếu xoá bỏ được các
sự hiểu nhầm do dịch sai đem lại thì thế giới sẽ tránh được rất nhiều phiền phức.
Người Ả Rập có câu ngạn ngữ: “Hãy học thêm một thứ tiếng, để tránh được một cuộc
chiến tranh“. Biết ngoại ngữ cũng là liều thuốc chống lại các tư tưởng kỳ thị
(như kỳ thị người nước ngoài, kỳ thị chủng tộc, v.v.)
✉ Sưu tầm và chia sẻ
bởi MAISIE UK EDUCATION
Email: edu@maisie-uk.com
Hotline: 0918 910 885 - 0908 744 885
Tư vấn online Y!M: Mue.bolton | Skype: MUE
Bolton hoặc Bolton MUE
Thông tin tham khảo: www.maisie-uk.com
Thông tin tham khảo: www.maisie-uk.com
Đăng nhận xét